راهنمای پرورش گل ارکیده

راهنمای پرورش گل ارکیده

در علم رده بندی گیاهان، ارکیده ها گروهی منحصر به فرد از گیاهان محسوب می­شوند و از لحاظ رویشی بطور گسترده ای با هم متفاوت هستند. با این وجود، تمام گونه ­های آن به دلیل ویژگی­های گل­ها به هم وابسته و تیره بزرگی را به وجود می­آورند. در تیره ارکیده بیش از ۸۰۰ جنس، و ۱۷۵۰۰ گونه شناخته شده که تک لپه ای علفی دائمی را شامل می­شود. این گیاهان از نظر عادت رشد می­تواند Monopodial، Sympodial و برخی Vanilla باشند. 

گیاهان خانواده ارکیده، گیاهان گلدهنده و متنوعی هستند که خانواده­ای گسترده دارند. گل­های آن­ها رنگی و معطر هستند. در کنار خانواده Asteraceae، ارکیده­ها یکی از دومین خانواده­های گیاهان گلدهنده هستند.

بطور کلی بیشترین تعداد گونه­ های ارکیده در مناطق گرمسیری و جنگل­های مرطوب می­رویند و تعدادی از گونه­ ها در مناطق سردسیر و کوهستانی رشد می­کنند. مهم­ترین گونه­ های تجاری بومی مناطق گرم مرطوب هستند به عنوان مثال بیشترین تولید تجاری ارکیده فالانوپسیس مربوط به کشورهای جنوب شرقی آسیا و مخصوصا تایلند است.

اگرچه بیشتر ارکیده ها سبزینه دار می­ باشند ولی تعدادی ساپروفیت و بدون برگ هستند. ساقه ها ممکن استدارای یک یا چند برگ باشند. برگ­ها دارای شبکه رگبرگی موازی بوده و از شکل های مختلف کشیده، گرد و بیضی برخوردار بوده و یک در میان روی ساقه قرار دارند. گل­ها نیز بسیار مشخص و دارای رنگ­های متنوع و برخی ۲ یا سه رنگ می­باشند (Vanda tricolor, Cattleya bicolor). هر گل از ۷ قسمت تشکیل شده است که شامل ۳ عدد گلبرگ، ۳ کاسبرگ و یک ستون است که کاسبرگ­ها و گلبرگ ها هر دو رنگی هستند.

گل آذین ارکیده ها به صورت انتهایی یا محوری است. گل­ها ممکن است به صورت منفرد (Anguloa, Cypripedium)، خوشه ای، (Vanilla) یا خوشه گرزن (Oncidium, Phalaenopsis) باشد. برخی ارکیده ها اصلاً عطر و بویی ندارند در حالیکه برخی دیگر بسیار معطرند که از آن جمله می­توان Maxillaria tennuifolia و Aerides را نام برد.

انواع گل ارکیده:

مهمترین گونه­ های تجاری ارکیده شامل: Phalaenopsis، Cattleya،  Paphiopedilum، Miltonia، Cymbidium و  Odontoglossum. Cattleya، Oncidium، Brassia و Dendrobium ، Vanda و Ascocenda است.

نگهداری گل ارکیده:

نیازمند مکانی گرم، مرطوب، مکانی با نور ملایم آفتاب با بستر کاشت مرطوب اما نه کاملا خیس است. تا زمانیکه حداقل شرایط رشدی برای آن فراهم باشد، می­تواند یکی از بهترین گیاهان آپارتمانی در نظر گرفته شود. در صورت فراهم بودن شرایط نگهداری گلدهی مناسب دارند.

بهترین مکان قرار گیری نزدیک پنجره­های شرقی است اما گیاهانی که در کنار پنجره­های جنوبی که نور آن­ها محدود شده است نیز رشد مناسبی دارند. بهترین دما در روز ۲۲ تا ۲۸ درجه سانتی­گراد و در شب بالاتر از ۱۵ برای شروع گلدهی در نظر گرفته می­شود. رطوبت ۵۰ تا ۶۰ درصد مناسب برای رشد این گیاه است. بهترین بستر رشد برای گل ارکیده خاک­های مخصوص ارکیده است که از تکه ­های چوب پوسیده تشکیل شده است. تهویه هوای مناسب نقش تعیین کننده­ای در رشد مناسب گیاه دارد.

دمای مناسب بستگی به نوع ارکیده داشته و دماهای روز و شب لازم برای برخی جنس ها به شرح زیر است:

زمانی که چندین گونه ارکیده در یک محل کشت می­شوند، باید از تعادل دمایی برخوردار شوند که معمولاً بین ۱۵ تا ۲۷ درجه سانتی گراد به ترتیب در روز و شب است. اگر Cymbidiom در یک گروه ترکیبی وجود داشته باشد باید دمایی شب را ۱۰ درجه سانتی­گراد قرار دادبا این حال گلدهی کاتلیا و فالانوپسیس به تأخیر می­افتد.

به شرط فراهم بودن سایر شرایط رشد، هر دو هفته می­توان از کود مایع و یا کودهای کند رها شونده استفاده کرد. نسبت کود مصرف شده بستگی به نوع محیط کشت دارد. در صورتیکه گل ارکیده در بستر ریشه های سرخس Osmunda پرورش یابد نیاز به کود ندارد.

تکثیر ارکیده

بطور کلی ارکیده از نظر تکثیر شرایط خاصی دارند و در مقیاس تجاری از طریق روش­های کشت بافت تکثیر می­شوند. تکثیر ارکیده از طریق بذر زمانبر و مستلزم استفاده از قارچ­های همزیست برای جوانه­زنی است. بعضی از گونه­های ارکیده از طریق تقسیم بوته قابل تکثیر هستند. بعضی گونه­های ارکیده نیز از طریق قلمه انتهایی قابل تکثیر هستند.